De ballen met je geduld

linzen met feta en vegaballen knolsoep met biet

Bij de Grote Blauwe Supermarkt koop ik avocado’s in een netje van zes, die volgens het bijschrift bedoeld zijn ‘om thuis te laten rijpen’. Dat las ik drie keer als ‘om thuis te laten rusten’ want ik ben moe, en ik wilde ook graag als een avocado even mogen dommelen.
Ik moedig trouwens aan dat op deze manier in ruil voor een prijsvoordeeltje wat geduld van de consument gevraagd wordt. Ik heb niet bovengemiddeld veel geduld, maar de truc is om bepaalde handelingen als gewoonten in te laten slijten. Sigaretten cola light vond ook niemand meteen lekker, en sommige gewoonten ontgroei je met een beetje mazzel gelukkig ook weer. In ieder geval kan je avocado’s (als je ze te pruimen vindt tenminste) dus voor de vòlgende week kopen, en dan weer, en zo steeds een week vooruit. Who needs geduld?!

Verdere bevindingen in de supermarkt: in vleesvervangers zit raar vaak suiker. Ik ben niet dol op vleesvervangers (behalve op Kipstuckjes van de Vegetarische Slager, en je weet wat ik van echte kip vind) maar eet zeker niet elke dag vlees, en de leemte vul ik dan graag op met peulvruchten of kaas. Heel soms haal ik alt-burgers voor de kinderen in huis, maar ik vind het een veeg teken wanneer er suiker aan te pas moet komen om ze eetbaar te maken. Met een koekje, snoep of ijs af en toe heb ik minder problemen, omdat dat tenminste letterlijk en onverbloemd suiker in yo’ face is in plaats van sluipsuiker. Wel probeer ik na intensief etiketten lezen heus eens wat, en zo laat ik vandaag twee recepten zien waarin vleesvervangers een bijrol spelen.

1) Linzen met vegaballetjes en feta en 2) Knolselderij met bietenballenkruim.

1)
ca. 300 gram linzen bereid zoals vorige week! Je ziet, we werken hier ook heel goed restjes en halve verpakkingen weg. Je kan dus ook één keer de hoeveelheden verdubbelen en hier twee keer van koken. Met 750 ml bouillon en een goed stokbrood uit de oven maak je hier een lichte maaltijd van voor 2 à 3 personen van, en voor ons met 2 kleine kinderen is dit ook voldoende.
1 verpakking vegetarische balletjes. Huismerk AH bevatten suiker in de vorm van dextrose en invertsuikerstroop, Tivall niet.
200 gram feta

Met de linzen bereid en het brood in de oven heb je dit in een paar minuten in elkaar geflanst. Balletjes op middelhoog vuur in een drupje olie bakken, bouillon in een kom, paar lepels linzen en de balletjes in kwarten erin, feta erboven verkruimelen, klaar.

2)
1 knolselderij, geschild en in blokken van ca. 3 cm gesneden
1 flinke ui, gesnipperd
2 tenen knoflook, gehakt
1 liter water, net van de kook
11/2  blokje groentebouillon
1 theelepel gedroeg tijm
1 verpakking bietenballen, of AH “deeg voor bietenfalafel
extra: staafmixer
olijfolie om in te bakken

Verwarm in een ruime soep- of braadpan met dikke bodem 2 eetlepels olie en fruit op laag vuur de ui in ca. 8 minuten zacht en glazig. Voeg de knoflook toe en bak nog twee, drie minuten mee, dan het lepeltje tijm erin. Knolselderij in de pan, bouillonblokjes erboven verkruimelen en water uit de koker erbij gieten tot de blokken net niet onder staan (dit wordt dan dikke soep). Kook in ca. 20 minuten de knolselderij tot goed zacht, en bak intussen in een ruime koekenpan de ballen gaar volgens de aanwijzing op de verpakking. Als je het ‘deeg’ hebt, schep dan lepels in de plan en roer en plet en bak het om en om alsof je gehakt bakt, tot het goudbruine randjes krijgt. Pureer (nadat je een blokje hebt getest) voorzichtig met de staafmixer de knolselderij in de pan. Voeg peper en zondig zout toe, schep in kommen en strooi het bietenkruim erover. Serveer met dampend warm brood.

True Love

kip met linzen

Valentijn schmalentijn, maar zelfs als je immuun bent voor uit-het-niets-verzonnen feestdagen is het leuk om stil te staan bij van wie en van wat je nou eigenlijk houdt. Zo heeft hopelijk bijna iedereen wel naasten om ontzettend lief te hebben, en dan kan je snel door naar dingen die minder van levensbelang zijn maar waar je wel vrolijk van wordt of behoefte aan hebt.

Ik hou van:
donkerblauwe truien
noedelsoep
romans van Frantzen, Mitchell, Eggers, Pittard, Steinbeck
kaneel
autorijden
slapende dochters kusjes geven
weggooien
Global messen
Annechien Steenhuizen
camelkleurige jassen
Martha Wainwright’s stem
Beagles
tekeningen van Sarah Jonker
Duitse wijn
kleine bioscopen
stemmen (maar niet in kul-referenda)
winterzon
Parmezaanse kaas
hoofdrekenen
films van Judd Apatow
dunne gouden en dikke zilveren sieraden

en ik hou echt van kip. In sommige opzichten ben ik een nep-kwart-Surinamer, maar kip eten doe ik als de big blaka boys en ik mag dat zeggen want, ja, dus. Surinamers en kip zijn als Schotten en haggis, Spanjaarden en chorizo, Zweden en balletjes. Ik repeteerde ooit met Toneelgroep Oostpool drie weken op Terschelling, waar we een fantastische kok mee naar toe kregen. Elke avond maakte ze minstens vijf gerechten, beter dan menig hoofdstedelijk traiteur en Werner Kolf, grote knappe getalenteerde Surinaamse collega, prikte braaf elke avond venkelsalades en zuurdesembrood mee. Maar aan het eind van die drie weken trof ik hem bekant met ontwenningsverschijnselen onder een dekentje op de bank, prevelend om de kip van zijn moeder. Ik begrijp dat dan.

Gebraden kip! met linzen, pastinaak (weer pastinaak, het kan nog even) en peterselievinaigrette

Voor 2 volwassenen en 2 kinderen:

6 kipdijstukken met of zonder botje. Liefst met vel, maar biologisch zijn die in de supermarkt moeilijk te vinden
ca. 250 gram Puy (of -achtige) linzen, in ieder geval niet stuk kokende
1 sjalot of kleine ui, gesnipperd
1 teen knoflook, gehakt
paar takjes tijm of rozemarijn
1 theelepel rode wijnazijn
500 gram pastinaak, geschild en in frieten gesneden
2 tenen knoflook, ongeschild en geplet
olijfolie om in te bakken
goeie olijfolie
bosje peterselie, gehakt
sap van een halve citroen

Verwarm de oven tot 200 graden. Kook de linzen gaar volgens de aanwijzing op de verpakking, en kook het sjalotje, de gehakte knoflook, azijn en tijm of rozemarijn mee. Bekleed een bakplaat met bakpapier, en hussel in een grote kom de gesneden pastinaak met 1 eetlepel bak-olijfolie, de geplette knoflooktenen en wat zout en peper. Schuif iets boven het midden van de oven en rooster gaar tot je mooie bruine randjes ziet. Verhit in een braadpan 2 eetlepels van dezelfde olie op middelhoog vuur, en braad de kip rondom bruin. Bestrooi met flink peper en zout, doe 2 eetlepels water in de pan, zet het vuur laag en braad/stoof met de deksel op de pan in ca.15 minuten goed gaar. Kijk af en toe of er nog wat vocht in de pan moet, en schraap de aanbaksels los. Maak intussen de vinaigrette door simpelweg 2 eetlepels echt lekkere olijfolie te mengen met het citroensap en de peterselie en wat peper en zout. Serveer de kip overgoten met de vinaigrette, en druppel nog wat goeie olie over de linzen en pastinaak.

Pionieren

Zoete aardappel zwarte bonen

De trailer van de nieuwste Vinterberg film over het leven in een commune belooft een hoop ellende voor desbetreffende commune, en gelukkig is dus het vierde vriendensetje in onze straat laatst gewoon in een eigen huis getrokken. De situatie blijft hoogst vrolijk/opmerkelijk.
Vriendenset A hoorden in 2013 tijdens een gezamenlijke vakantie in Frankrijk dat de koop doorging van een huis in Amsterdam Noord, in een wijk die ik in plaats van Young and Upcoming na drie jaar nog steeds Old and Dying noem (met de toevoeging dat het één het ander niet uit hoeft te sluiten). Wij gingen gauw kijken nadat ze verhuisd waren, werden stikjaloers van de tuin maar fietsten weg al mompelend dat wij nóóit in Noord zouden gaan wonen. 10 maanden later woonden we bij ze in de straat. 5 maanden later: vriendenset C (voor het gemak waren wij B), naar het huis recht tegenover A. En nu 1,5 jaar later, volgt set D. Dat is toch GEESTIG?!

Dus nu hebben we gezellig allemáál last van het feit dat er in de wijde omtrek geen fatsoenlijke espresso macchiato te vinden is (we proberen het maar thuis), en geen ambachtelijke wijn/kaas/worst/burgerboer. Maar het komt natuurlijk allemaal goed. En het belangrijkste, het allerallerbelangrijkste is er: een bibliotheek voor de kleintjes.
Mijn bibliotheekobsessie heb ik hier eerder besproken, en ik zat dan ook te juichen toen van school het verzoek kwam of ouders zich wilde aanmelden om te helpen met de schoolbieb. IK!IK!IK! schreeuwmailde ik, met de vraag of ik groep 8 al aan Jonathan Franzen mocht laten wennen. Kindjes, maak de borst maar nat, and book up.

Zullen we gewoon nog zo’n gekke bowl doen?
Geroosterde zoete aardappel met zwarte bonen en peterselievinaigrette dan.

2 zoete aardappels, in blokjes gesneden (schoongeboend met schil mag, hoeft niet)
1 blik zwarte bonen, uitgelekt
150 gram feta
2 handenvol gewassen spinazieblaadjes, grof gehakt
1 eetlepel gewone olie
paprikapoeder

Voor de vinaigrette:
1/2 bos platte peterselie, schoon en droog
2 eetlepels citroensap
4 eetlepels goeie olijfolie
1/2 teen knoflook, geraspt
zout en peper naar smaak

Rooster de zoete aardappel ca. 20 minuten tot de randjes beginnen te kleuren op 200 graden na licht besprenkeld en bestrooid te hebben met de olie, paprikapoeder, peper en zout. Meng met de zwarte bonen, spinazie en verkruimelde feta en hussel met de vinaigrette, die laat zich het best mengen met een staafmixer.

Who wants her MTV?

omelet met bonen en tomaat

Af en toe krijg ik een telefoontje dat vooralsnog nog nooit tot iets zinnigs heeft geleid, maar me dan wel vierentwintig uur in een soort twilight zone van twijfel doet zitten. Dat gaat meestal zo: Hai, kan je straks/morgen even auditie komen doen/beschikbaar zijn voor een rolletje in een James Bond film/de MTV Awards/ Brazilian arthouse closet lesbian project? Gevolgd door een tweede telefoontje/voicemail: Hai, ja, nee, sorry, gaat niet door doei.

Geloof me, ik zou liever gewoon voor iets normaals als het Nationale Toneel gevraagd worden want al die malligheid levert niks op, behalve wat futiliteitsverhalen. Vandaag één, volgende week een andere. Want halverwege is het wel weer eens tijd voor een receptje, me dunkt.

Die MTV Awards show was vorig weekend in Amsterdam, en de vraag kwam of ik met de presentator die vre-se-lijk bekend is, in MTV-kringen dan, een komische scene op wilde nemen die één van de vele clichés zou weergeven die Amsterdam rijk is. Iets met een massage… Maar het zou juist allemaal heel keurig aflopen, haha! Ik bleef weifelend achter, zocht die presentator eens op in het Grote Boek der Internets en had nog steeds werkelijk geen flauw idee. En almaar knaagde daar de onweerlegbare waarheid: ik ben hier te oud voor… Dus na het telefoontje dat het allemaal niet door ging volgde er zeker geen diepe teleurstelling, en toen ik teruglas dat die presentator ongeveer even oud is als ik, bedacht ik dat die arme man vast een beetje moe zou zijn van al dat drukke gedoe en in Amsterdam waarschijnlijk gewoon op de bank wilde hangen met iets zachts en warms als een omeletje. Toch? In plaats van omringd worden door twerking  grietjes in badpak, of joints, of masseuses, of andere clichés.

Recept voor omelet met witte bonen en gedroogde tomaat.

Als avondmaal voor 2 grote en 2 kleine mensen; indien je gewoon heel gulzig luncht kan je de hoeveelheden halveren.

6 eieren, geklutst met een scheutje melk

2 tenen knoflook, in ragdunne plakjes gesneden

2 eetlepels halfgedroogde tomaatjes, gehakt

4 eetlepels gekookte witte bonen

2 theelepels gedroogde of wat verse tijm

olijfolie om in te bakken

Verhit in een grote koekenpan 2 eetlepels olie op zacht vuur, en bak daarin de knoflook in ca. 2 minuten zacht. Roer de tijm, tomaten, en bonen door de geklutste eieren, zet het vuur hoger en giet het eimengsel in de koekenpan. ‘Haal’ met een spatel de randjes steeds een beetje naar binnen en hou de pan schuin, zodat het natte ei bovenop zich naar buiten verspreidt. Ga in lichte paniek op zoek naar een plat deksel of groot bord dat ruim op de koekenpan past. Als je na een paar minuten voorzichtig een randje van de omelet omhoog kan houden en dan ziet dat de onderkant goudbruin is en de bovenkant grotendeels stil ligt, plaats je het deksel of bord (bord ondersteboven) op de pan. Pak met één hand de steel van de pan, druk met de andere hand stevig op het deksel, en flip de pan om, 180 graden. Deksel/bord ligt nu onder. Pan terug op het vuur, en laat de omelet met de ongebakken kant onder nu voorzichtig terug glijden in de pan. Spectaculair, toch? Bak nog een paar minuten, en serveer met veldsla en brood.

De foto toont de mooist gebakken, maar niet met bonen en tomaat gezegende kant van de omelet. Die zakken namelijk naar de bodem. Vorm boven inhoud ja.

Hij bakt, zij bakt

bloemkool-spruitensalade

Gisteravond keek ik naar vier vrouwen op de Brit die bakte en glazuurde en tempereerde of hun leven er vanaf hing. Uiteraard overdrijf ik; de laatste deelnemer aan de Great British Bake Off wiens leven er echt van af leek te hangen was een gezette rossige man die weende toen hij een paar weken geleden naar huis werd gestuurd.  Grow a pair. It’s cake, for chrissakes.

Toen er gister twee vrouwmensen moesten huilen, was ik minder streng. Van de één begreep ik de pure frustratie omdat het natuurlijk die ander had moeten zijn die eruit vloog, van die ander dacht ik ‘hèhè, eindelijk wakker geschud’. Meisje beweegt zich sowieso een beetje als schildpad aan de Ritalin.

Bijzonder ongeëmancipeerd van mij, niet? Van mannnen die huilen op televisie krijg ik jeuk, en doemen CDA congresbeelden op. Ben ik dan net zo rolbevestigend als die speelgoedwinkel waar we het niet meer over zouden hebben? Is het helemaal verkeerd met mij gegaan toen ik roze speelgoed kreeg? Eerlijkheid gebied te zeggen dat ik nooit speelgoedschoonmaakspullen heb gekregen. Ik moet er niet aan denken zeg. Ik strijk ook nog steeds niet, en met poetsen heb ik het probleem dat ik nooit weet wat ik dan met de poetsdoekjes en sponsjes moet doen. Dat is toch vies? Weggooien dan maar? Elke week een kookwas draaien? Ik heb ook nog een groen hart. Dus ik laat maar in het midden hoe ik het regel, en als er nog mannen met tips zijn – ik hoor graag van u .

Ik was gisteravond goed voorbereid en hing op de bank met deze koekjes, want ik word tijdens Great British Bake Off meestal overvallen door de verschrikkelijke behoefte om m’n gezicht in een bak glanzend suikerglazuur onder te dompelen en woest te spartelen. Niet dat er glazuur op de koekjes zit, of zich anderszins in mijn keuken bevindt, maar het was een passender zoethouder dan het restje van mijn lunch, onderstaand.

Recept voor lauwwarme salade van bloemkool en spruitjes.

¼ bloemkool, in roosjes, gewassen

grote handvol spruitjes, geschoond

2 eetlepels witte bonen, gaar. Ik ‘werk’ tegenwoordig met gedroogde peulvruchten. Niet makkelijker, wel gezonder, want hoeveelheid zout zelf te bepalen.

1 tomaat

dressing:

snuf cayennepeper,

beetje zout,

1 theelepel gemalen komijn,

1 eetlepel goede olijfolie,

paar druppels citroensap

Stoom de bloemkool en spruiten in ongeveer 5  minuten beetgaar.  Maak de dressing. Meng met de groenten, bonen, en tomaat. Denk aan taart en koekjes.

Niet poetsen maar lullen

aardappelzalmsalade

Afgelopen weekend was ik met vier vriendinnen feestvieren in Rotterdam. Bij elkaar hebben we 13 kinderen, en elke keer dat een willekeurige man op straat of in het café een als schalks te misverstane blik op ons wierp, voelde ik de behoefte om hem bovenstaand feit voor de voeten te werpen.  Dat was niet vaak, hoor.

Geestig ook hoe men zichzelf voor de gek kan houden. Zet ergens vijf vrouwen neer die elkaar twintig jaar kennen maar in deze samenstelling slechts één keer per jaar samen zijn, zet daar dan een kerel of twee naast, en zie hoe die binnen drie minuten oogrollend de benen nemen om het gekakel te ontvluchten. Niks gelonk of geflirt. En wij maar hippe truitjes dragen. Hoewel iedereen inmiddels wel weet dat vrouwen zich voor andere vrouwen kleden, en niet om aandacht van mannen. Manrepeller.com weleens bezocht? Birkenstocks, Uggs, harembroeken, camouflageprint in het algemeen, boyfriend jeans, Zweedse klompjes; in de ogen van de man allemaal afstotelijkheden bedoeld om van vrouwen schrikobjecten te maken. Dealbreakers – als in ‘vergeet het maar in de slaapkamer vanavond, meissie’. Girlfriend kan net zo goed wild spuitend met pepperspray over straat.

In ieder geval hadden we zelfs met een overnachting niet genoeg tijd om weer fatsoenlijk op de hoogte te geraken van elkaars doen en laten, laat staan het te hebben over die honderd andere mensen die wie graag beroddelen. Het leven blijft veranderen. De vanzelfsprekendheid waarmee we ons vroeger hele dagen en nachten achtereen in vriendschap, broederschap, gelijk een eeuwigdurend dansen onderdompelden, is verworden tot, tja, datumprikkers. Daar was niemand echt op voorbereid, vermoed ik.

Maar thuis wachtte warmte, en zachte huidjes, en banken om op te liggen. En zelfs een klein tripje naar de supermarkt, om deze zondagavond-geen-gedoe-aardappelsalade te maken.

Recept voor aardappelsalade met zalm en dingen uit de voorraadkast.

krieltjes, ongeschild, zoveel als jullie lekker vinden. Wij zijn niet zulke aardappeleters. Komisch hè, dat we dan toch aardappelsalade maken. In ieder geval doen wij het prima op ong. 250 gram

200 gram gerookte zalm, in stukjes

½ komkommer

1 pakje/zakje sugar snaps

1 blik zwarte bonen, afgespoeld en uitgelekt

1 blikje maiskorrels, uitgelekt

Voor de dressing:

2 eetlepels yoghurt (liefst beetje dikke)

1 eetlepel mayonaise

1 dessertlepel witte wijnazijn

1 volle theelepel gedroogde kervel of dille

zout en peper

Snij eventueel krieltjes bij tot gelijke grootte. Kook ze in gezouten water gaar in ong. 7 minuten, test ze met een vork. Gooi de laatste minuut de sugar snaps erbij, of stoom ze 1 minuut boven de krieltjes. Meng intussen alles voor de dressing in een grote saladekom. Voeg alle overige ingrediënten toe en roer voorzichtig de dressing erdoor. Verheug je na het eten op later op de bank, met popcorn en witte wijn.

Black Hole Sun

ontbijtbroccoli

De titel van dit stukkie verwijst onder meer naar een lied van Soundgarden. Of een nummer, zo u het wilt, maar aangezien er altijd wel iemand is die dan “Johan Cruijff, die heb een nummer!” begint te roepen, zeg ik lied. Voor iemand die zeker in 1994, ten tijde van de verschijning ervan, niet bepaald grunge te noemen was en Nirvana maar een stel ongewassen depressievelingen vond, heb ik me de melodie heel behoorlijk ingeprent.

Dat komt waarschijnlijk omdat ik veel op de bank hing studeerde met de televisie aan, en MTV daar toen nog een perfect geluidsbehangetje bij verzorgde. Op die manier hebben de middle nineties mij muzikaal gezien zeer eclectisch overspoeld, want ik luisterde ook graag naar Frank Sinatra, ging naar Michael Jackson in de Arena, en bereidde me intussen voor op een toelatingsexamen Klassieke Zang aan het Conservatorium. (Afgewezen).

Nu ben ik oud en kan ik berusten in het feit dat ik het liefst naar schurende countrymuziek luister, en singer-songwriters uit voorbije decennia. Ik las ooit een quote van Katja Schuurman: “Eigenlijk ben ik een beetje blijven steken in Simon&Garfunkel”…I feel her. Maar ik sta open voor suggesties! Graag hapklaar te vinden/kopen, niet té populair, en niet te veel lucht bij de damesstemmen. Daar kan ik altijd maar één nummertje naar luisteren.

O ja, en black hole sun refereert ook aan mijn gemoedstoestand. Tot vorige week had ik het ontzettend druk, stoeide ik met deadlines, had ik stukjes te schrijven tot diep in de nacht, en balanceerden we uiterst behendig alle bordjes met daarop kinderen, werk, feestjes, en… nou ja, meer lukte niet. En nu – is alles af. En zit ik een beetje in een zwart gat. En de zon schijnt. Dus…

Maarrrrr; dat betekent ook dat er tijd is om iets te ontbijten of lunchen waarvoor een pan op vuur vereist is! Sinds ik doordeweeks brood eigenlijk alleen nog maar aan de kinderen en de eendjes geef (Matt heeft op kantoor zijn eigen koolhydraten-nest, met donuts en al) is het soms puzzelen hoe mezelf toch zo vol te stouwen dat ik niet de hele dag om ga van de honger. Nou, hiermee kom ik een aardig eind op weg.

Lauwwarme salade van broccoli en reuzenbonen voor 1 volwassen mens

1 stronkje broccoli, in roosjes verdeeld en gewassen. Niet de stronk weggooien hè! Gewoon schillen en in plakjes snijden.

1 blik reuzenbonen, afgespoeld en uitgelekt

stukje Parmezaanse kaas

2 eieren        

1 eetlepel goede olijfolie

 zout en peper

 

Stoom de broccoli in een paar minuten beetgaar. Kook intussen de eieren halfzacht (halfhard). Doe de broccoli en de bonen in een kom waar je graag uit eet, prak de eieren er doorheen. Rasp de kaas erboven en besprenkel en bestrooi met olie en zout en peper. Tout simple, maar soms moet iemand het even voor je opschrijven, toch?